خلاصه سى و يك سال و اندى از حيات پر بركت پيشواى ششم در دوران امامت جدّش امام سجاد و پدرش امام باقر سپرى شد ، كه متأسفانه فعّاليتهاى امام ( ع ) در اين دوره در منابع تاريخى و حديثى منعكس نشده است . دوران كودكى و نوجوانى امام ( ع ) دوران رنج و محنت آن حضرت بشمار مىرود ، چرا كه خاطره شهادت جانگداز حسين بن على و ياران او ، و اشكهاى اطفال معصوم و اهل بيت رسول خدا ، تمامى اعضاى خانواده امام سجاد ، از جمله امام صادق را در اندوهى جانكاه فرو برده بود . پس از رحلت امام سجاد ( ع ) حدود نوزده سال از زندگى امام صادق ( ع ) در كنار پدر بزرگوارش سپرى شد . امام صادق ( ع ) در طول اين مدّت ، همواره يار و مددكار پدرش بود و او را در تثبيت اصول امامت و گسترش فرهنگ ناب محمدى كمك مىكرد . امام صادق ( ع ) حتى در سفر نيز پدر را همراهى مىكرد . وى در سفرى كه همراه پدرش به مكّه داشت ، در مراسم حج ، سخنرانى تندى عليه دستگاه خلافت اموى كرد . بگونه‌اى كه خشم هشام ، خليفه اموى رابرانگيخت و او را وادار كرد تا آن حضرت و پدر گرامىاش را به شام احضار كند ؛ ليكن در اين مرحله نيز شكست خورد و مجبور شد آنان را به مدينه باز گرداند . دوران 31 سالهء پيش از امامت امام صادق ( ع ) را مىتوان دوران آمادگى آن حضرت براى پذيرش رسالت الهى امامت ، در شرايط بحرانى جامعهء اسلامى از نظر فكرى و فرهنگى ناميد ؛ هم از نظر اندوختن تجربه‌هاى علمى و عملى در صحنه‌هاى گوناگونِ سياسى و فرهنگى ، و هم از نظر خود سازى و تهذيب و تزكيهء نفس . پرسش 1 - چند سال از زندگى امام صادق ( ع ) در دوران جدّ و پدرشان سپرى شد ؟ 2 - دوران كودكى و نوجوانى امام صادق ( ع ) چگونه سپرى شد ؟ 3 - امام صادق ( ع ) در دوران امامت پدر بزرگوارشان چه نقشى داشتند ؟ 4 - محتواى سخنرانى امام صادق ( ع ) در مراسم حج رابه اختصار بيان كنيد .